ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN PHÚ NHUẬN
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
Chuyên đề
DẠY HỌC TẬP LÀM VĂN ĐỀ “MỞ”
Ở TIỂU HỌC
CÂU HỎI THẢO LUẬN
1/ Thế nào là đề “mở” trong phân môn Tập làm văn (cho ví dụ đề “mở” và đề “không mở”), thuận lợi và khó khăn trong dạy học TLV đề “mở” ở Tiểu học.

2/ Các giải pháp trong dạy học giúp học sinh làm tốt đề “mở” trong phân môn TLV.
Khái niệm đề “mở”
Đề mở là đề cho phép học sinh khi làm bài có thể :

bày tỏ ý kiến của riêng mình về các vấn đề cần bàn luận, giải thích, chứng minh do đề bài nêu ra;
bày tỏ cách nhìn của riêng mình trong việc lựa chọn đối tượng và cách thức miêu tả, kể chuyện, tranh luận về đối tượng đó.
NỘI DUNG
Hãy tả một nghệ sĩ mà em yêu thích
Hãy tả một nghệ sĩ hài mà em yêu thích
Hãy kể về một người hoạt động nghệ thuật.
Đề miêu tả càng ra khái quát về đối tượng miêu tả thì từng học sinh sẽ có “quyền” tự do, rộng rãi để lựa chọn đối tượng cụ thể trong nhóm đối tượng do đề bài quy định để miêu tả.

Đề bài càng cụ thể, chi tiết thì càng tạo nên nhiều hạn định, rào cản bó buộc học sinh khi làm bài miêu tả nếu muốn các em làm đúng theo yêu cầu của đề bài.
NỘI DUNG
Kể lại câu chuyện một bạn nhỏ giúp đỡ một người đi đường.

Trên đường đi học về, em gặp một người phụ nữ vừa bế con vừa mang nhiều đồ đạc. Em đã giúp cô ấy xách đồ đi một quãng đường. Hãy kể lại câu chuyện đó.
THUẬN LỢI TRONG DẠY HỌC ĐỀ “MỞ”
- Đa số các đề bài miêu tả, kể chuyện, tranh luận (thuyết phục người đọc đồng ý với người viết về một vấn đề nào đó) trong sách Tiếng Việt là đề có độ mở rất rộng
THUẬN LỢI TRONG DẠY HỌC ĐỀ “MỞ”
Chương trình được thiết kế đồng tâm, các kĩ năng của phân môn TLV, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng tạo lập ngôn bản, kĩ năng kể chuyện miêu tả được trang bị từ các phân môn và các khối lớp trước được nâng cao dần theo phân phối chương trình.

Sự phát triển của truyền thông góp phần cung cấp cho học sinh vốn sống, vốn từ, khả năng diễn đạt v.v…
KHÓ KHĂN TRONG DẠY HỌC ĐỀ “MỞ”
Đòi hỏi giáo viên phải có kiến thức sâu rộng, phong phú; có vốn sống thực tế và kết hợp linh hoạt các PPDH; biết gợi mở sự tò mò, khả năng sáng tạo của học sinh.

- Do đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi (mau nhớ mau quên) do đó mức độ tập trung, cũng như khả năng vận dụng kiến thức cũ, kiến thức tích hợp từ các phân môn khác của HS còn yếu.
- Kiến thức thực tế về cuộc sống của HS còn hạn chế, ảnh hưởng đến việc tiếp thu bài học
- Vốn từ vựng của HS hạn chế, viết câu rời rạc, thiếu liên kết, thiếu logic, tính sáng tạo chưa cao, “văn nói”
- Phụ thuộc văn mẫu hoặc phụ thuộc hoàn toàn theo lời giảng của giáo viên
KHÓ KHĂN TRONG DẠY HỌC ĐỀ “MỞ”
GIẢI PHÁP
Chuẩn bị cho học sinh các “vật liệu” cần thiết từ những phân môn trước đặc biệt là phân môn LT&C (theo chủ điểm, chủ đề tương ứng).
Mở rộng vốn từ, hoàn thiện dần khả năng diễn ngôn bằng việc phát triển văn hoá đọc.
- “Đổi mới” cách truyền đạt trong phân môn TLV
Quá trình dạy học hướng đến đề “mở”
GIẢI PHÁP
Làm thế nào để mỗi HS lại có một bài tả hay, kể khác nhau dựa trên một đề bài do thầy cô ra chung cho cả lớp? 
GIẢI PHÁP
- Mỗi học sinh cần thực hiện quá trình cá thể hóa đề bài chung của lớp thành đề bài của riêng mình (khâu cá thể hóa đề bài này hiện nay nhà trường chưa đề cập đến tức chưa dạy cho HS).
- Ở các bài làm tả hay kể hấp dẫn, ít nhiều có tính độc đáo thì HS khi làm bài đã tự phát thực hiện quá trình cá thể hóa đề bài. Khi chấm các bài đó, GV khen bài tả, kể tốt, cho điểm cao là mặc nhiên GV đã khẳng định kết quả tích cực của cá thể hóa đề bài.
Dự đoán các tình huống giả định thật đa dạng và chi tiết khi xây dựng ma trận hoặc đáp án, cần nêu ra nhiều hướng triển khai nội dung của từng phần
Tôn trọng “cái tôi” chủ thể sáng tạo bài làm của HS, tôn trọng mọi cách nghĩ, cách cảm, cách tả, cách kể của bất kì HS nào.
Coi trọng việc xây dựng đáp án biểu điểm của đề theo tinh thần thoáng, mở, khái quát, tránh sa vào những chi tiết cụ thể, tỉ mỉ
Giải pháp chấm đề “mở”
TRÂN TRỌNG CẢM ƠN
SỰ THAM GIA
CỦA QUÝ THẦY CÔ